Mamy szopkę dzięki franciszkanom /JZ/POK

Do Polski wraz z zakonem franciszkanów przywędrował pomysł świętego Franciszka na inscenizację narodzin Chrystusa za pomocą prawdziwych zwierząt i naturalnej scenerii. Pierwsze figurki jasełkowe przechowywane w Krakowie pochodzą z XIV wieku i można je znaleźć w klasztorze klarysek przy kościele św. Andrzeja

Na początku jasełka były statyczne ale artyści i ich twórcy szybko wpadli na pomysł, by szopka nabrała ruchu, co miało przyciągnąć widzów. Pojawiać się w niej stopniowo zaczęły też świeckie postacie takie jak Król Polski, Tadeusz Kościuszko, a nawet smok wawelski.

Władze kościelne pod koniec XVIII wieku zezwoliły jedynie na wystawianie żłobka z nieruchomymi figurkami, ponieważ zbyt rozrywkowy charakter wystawianych dotychczas szopek ponoć prowokował swoją formułą. W kolejnym stuleciu upowszechnił się zwyczaj chodzenia z szopkami o architekturze piętrowego budynku, zazwyczaj z dwiema wieżami.

Pod koniec XIX wieku krakowskie szopki zaczęły coraz bardziej odróżniać się od reszty. Ich twórcy czerpali pomysły głównie z krakowskiej architektury kościołów i zabytków, które stanowiły bogate źródło inspiracji. Twórcą najstarszej szopki krakowskiej był słynny mistrz murarski- Michał Ezenekier. Był on jednym z wielu murarzy, którzy aby przetrwać martwy okres jesienno zimowy w okresie Bożego Narodzenia chodzili ze swoimi dziełami po domach. Zespół stworzony przez Ezenekiera występował u hrabiów Potockich czy też w pałacu pod Baranami.

Pierwszy kryzys dla szopkarstwa to pierwsza wojna światowa, gdy władze austriackie uznały te dzieła sztuki za zagrażające polityce. W związku z kryzysem gospodarczym spadło zainteresowanie aż do 1937 roku, kiedy to Jerzy Dobrzycki 21 grudnia zorganizował konkurs na szopkę krakowską. Najpiękniejszą szopkę wybierano spośród 86 na Rynku Głównym pod pomnikiem Adama Mickiewicza. Od tamtej pory zrodziła się nowa forma szopek, budowanych specjalnie na potrzeby konkursu.

Poza przerwą w czasie drugiej wojny światowej, gdy ze względu na okupację hitlerowską konkursów nie organizowano, co roku aż do dzisiaj, konkurs odbywa się bez przeszkód.

Krakowscy szopkarze inspirują się przede wszystkim frontem kościoła Mariackiego, Bramą Floriańską, Barbakanem, Wieżą Ratuszową, a postacie smoka wawelskiego, lajkonika, krakowiaków czy trzech króli za pomocą zmyślnych mechanizmów wprawiane zostają w ruch.

Powrót na stronę główną »